वीरगन्ज,१२जेठः भारतसँगको खुला सीमाका कारण पर्सामा लागूऔषध सेवनकर्तासँगै तस्करीपनि बढ्दै गएको देखिन्छ । वैशाख महिनामा मात्रै ३१ जना लागूपदार्थका तस्करलाई पक्राउ गरिएको पर्सा प्रहरीले जनाएको छ । जसबाट प्रहरीले कुल ८ किलो ४ सय ग्राम गाँजा, १६ ग्राम ४ मिलिग्राम ब्राउन सुगर, ४ किलो ३१ ग्राम चरेस र ३० हजार ५ सय १७ वटा ट्रामाडोल ट्याब्लेट बरामद गरेको छ ।
गत शनिबार राति खैरो हेरोइन जस्तो देखिने लागूऔषधसहित पर्सा प्रहरीले दुई युवकलाई पक्राउ गरेको छ । ना ३९ प २५३२ नम्बरको स्प्लेन्डर मोटरसाइकलमा भेडियाहीबाट मिलनचोकतर्फ आउँदै गरेका वीरगन्ज–३२ परसवाका २० वर्षीय राहुल सिंह र बारा जितपुरसिमरा–७ खालका टोलका १९ वर्षीय नन्दन गुप्ताको साथबाट प्रहरीले ८ ग्राम ४० मिलिग्राम लागूऔषध बरामद गरेको हो ।
त्यसअघि २५ वैशाखमा पनि प्रहरीले भारतबाट नेपालतर्फ आउनेक्रममा वीरगन्ज–१६ स्थित शंकारचार्य गेट चेकपोष्टमा चार जना लागूऔषध तस्करलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । ६ सय मिलिग्राम खैरो हेरोइनसहित २७ वर्षिय विकासकुमार साह र २३ वर्षिय कविन पराजुली तथा ५ ग्राम खैरो हेरोइन र शून्य दशमलव २५ मिलिग्रिाम सेतो हेरोइन २० वर्षिय सागर घिमिरे र २३ वर्षिय पूजा जिम्बा पक्राउ परेका हुन् ।
त्यसको भोलीपल्ट पनि प्रहरीले ३ ग्राम ३७ मिलिग्राम खैरो हेरोइनसहित २९ वर्षिय अन्जन थापा र १९ वर्षिय रोमश बम्जन तथा ५३ वटा प्रतिबन्धित ट्याब्लेटसहित ३७ वर्षिय राजु बनियाँ र ५२ वर्षिय अलिहदन मियाँलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । पर्सा प्रहरीले ‘लागूऔषध सेवनकर्ता खोजी एवं सुधार महाअभियान’ नै चलाएपछि यस क्षेत्रबाट दैनिकजसो साना स्तरका लागूपदार्थ तस्करलाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।
वीरगन्ज कारागारमा कैद सजाय भुक्तान गरी रहेका कैदी बन्दीमध्ये झण्डै आधाजसो लागूऔषध मुद्दाका रहेका छन् । पछिल्लो समय लागूऔषधसहित पक्राउ पर्नेहरूमा महिलाहरुको संख्या पनि बढ्दै गईरहेको प्रहरीको तथ्यांक छ । लागूऔषधका कुलत लागेकाहरुले भारतबाट लुकाइछिपाइ लागूऔषध ल्याउने र सेवन गर्ने प्रवृत्ति बढेका कारण समस्या समाधान गर्न कठीन भईरहेको पर्सा प्रहरीका प्रवक्ता एंव प्रहरी नायब उपरीक्षक हरिबहादुर बस्नेतले बताए । ‘कुलतमा फसेकाहरु भारतमा गएर लागूऔषध सेवन गर्ने र कुनै पनि हालतमा ल्याउने प्रयास पनि गर्छन्,’ उनले भने, ‘यस्ता व्यक्तिलाई पहिचान र पक्राउ गर्ने एक मात्र संयन्त्र सूचना प्रणाली नै हो ।’
भारतसँगको खुला सीमा लागुऔषध तस्करीको मुख्य कारण बन्ने गरेको छ । सीमावर्ती क्षेत्रमा तस्करीको जालो सक्रिय रहँदा ठूलो संख्यामा युवा पुस्तामा लागुऔषध प्रयोग बढ्दो छ । यसले सामाजिक संरचना र स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पारिरहेको सामाजिक अभियन्ता प्रकाश थारु बताउँछन् । ‘सीमावर्ती क्षेत्रमा लागुऔषध समस्या गम्भीर बन्दै गएको छ र यसले समाजमा ठूलो चुनौती खडा गरेको छ,’ उनले भने, ‘प्रहरीको नियन्त्रण प्रयास निरन्तर रहे पनि समस्या समाधानका लागि व्यापक रणनीति आवश्यक देखिएको छ ।’
खुला सिमाना र लागूऔषध पहिचान गर्ने वैज्ञानिक प्रणालीको अभावले पनि तस्करी नियन्त्रणमा चुनौती थपिएको बस्नेतको भनाई छ । नेपालमा प्रतिबन्धित औषधिहरु भारतीय बजारमा सहजै उपलब्ध हुने भएकाले पनि नेपालमा नियन्त्रण गर्न निक्कै कठिनाई भई रहेको उनी बताउँछन् ।शंकर आचार्य /कान्तिपुर